Przejdź do treści
← Wszystkie eseje
Polskie zawody··Zaktualizowano: ·9 min czytania

Energa Gdańsk Maraton: jak nie trafić w ścianę na 30. kilometrze

Maratonu nie przegrywa się na ostatnich dwóch kilometrach. Przegrywa się go na pierwszych dziesięciu i na treningach, których nie zrobiłeś zimą.

Krzysztof Kluge
Krzysztof Kluge
Kluge Team · Trener

Chcesz przełożyć to na swój trening, ze strefami z własnego testu, nie z tabelki? Kontakt →

Energa Gdańsk Maraton biegnie się w kwietniu. Ostatnia edycja odbyła się 19 kwietnia 2026, a kolejna planowana jest wiosną 2027 (niedziela, godz. 9:00). Jedna pętla startuje przy Polsat Plus Arena i prowadzi przez Centrum Solidarności, Pomnik Poległych Stoczniowców, Starówkę z fontanną Neptuna, w stronę Ergo Areny, pasem nadmorskim aż po molo w Brzeźnie i z powrotem na arenę (oficjalna trasa). Trasa ma atest PZLA, więc dystans jest dokładny i wynik możesz traktować poważnie.

Krzysztof Kluge biegnie asfaltową drogą przez las

Kwiecień to dobry termin na maraton: chłodniej niż latem, mniejsze ryzyko przegrzania na drugiej połowie. Ale termin nie biegnie za Ciebie. O wyniku decyduje jedno pytanie: czy dobiegniesz do 30. kilometra z paliwem, czy uderzysz w ścianę.

Czym naprawdę jest „ściana”

Ściana to nie słabość charakteru. To wyczerpanie glikogenu. W mięśniach i wątrobie masz ograniczony zapas węglowodanów. Wystarcza mniej więcej na 30–32 km w tempie maratońskim. Gdy się kończy, organizm musi przejść na tłuszcz, a to paliwo „pali się wolniej”. Tempo siada, nogi robią się jak z cementu. Klasyczne „odcięcie prądu” na 32. kilometrze.

Są dwa sposoby, żeby przesunąć ten moment albo go uniknąć. Oba trzeba wypracować przed startem, nie w trakcie.

1. Zbuduj gospodarkę tłuszczową (zimą, nie w marcu)

Im lepiej organizm potrafi czerpać energię z tłuszczu, tym dłużej oszczędza ograniczony glikogen. To się buduje miesiącami spokojnej, tlenowej objętości: długie wybiegania w niskiej intensywności, a nie ciągłe interwały. Większość amatorów robi odwrotnie: biega wszystko „średnio mocno” w szarej strefie 3, która jest za mocna na regenerację i za słaba na próg. Opisałem ten silnik w przewodniku po metodzie MAF.

Jeśli celujesz w Gdańsk w kwietniu, fundament budujesz zimą. W marcu jest już za późno, żeby nadrobić bazę. Można ją już tylko wyostrzyć.

2. Naucz się jeść w biegu

Drugi sposób na ścianę to uzupełnianie węglowodanów na trasie: 60–80 g na godzinę, żele co 25–30 minut, pierwszy zanim poczujesz, że go potrzebujesz. Żołądek trzeba do tego przyzwyczaić na długich wybieganiach. Dzień startu to najgorszy moment na pierwszy eksperyment z żelem. Cola od 30. kilometra (szybki cukier + kofeina) to klasyk, który działa.

3. Pacing: pierwsze 10 km wolniej, niż chce głowa

Nawet z dobrą bazą rozbijesz się, jeśli wyjdziesz za szybko. Mechanika jest identyczna jak na półmaratonie, tylko kara jest większa. Rozpisałem ją w tekście o pacingu i rozbiciu na drugiej połowie. Na maratonie zasada brzmi: pierwsze 10 km mają być nudne. Tempo docelowe albo 2–3 sekundy wolniej, równo, bez bohaterstwa. Jeśli na półmetku czujesz, że „mógłbyś szybciej”, robisz dobrze. Negatywny split (druga połowa szybsza) to najpewniejsza droga do życiówki.

A tempo docelowe musi wynikać z Twojego progu z testu, a nie z „88% HRmax”, które potrafi się mylić o 8–20 uderzeń.

Tydzień przed startem

Roztrenowanie: mniej objętości, intensywność zostaje. Dwie krótkie sesje w tempie maratońskim, żeby noga pamiętała rytm. Bez tego wbiegasz świeży, ale rozkojarzony, i znów wychodzisz za szybko. Jak nie przeholować z taperem, opisałem tutaj.

FAQ

Czym jest ściana w maratonie? To wyczerpanie glikogenu w mięśniach i wątrobie, którego zapas wystarcza mniej więcej na 30–32 km w tempie maratońskim. Gdy się kończy, organizm przechodzi na wolniej spalany tłuszcz i tempo siada.

Jak nie trafić w ścianę na maratonie? Zbuduj gospodarkę tłuszczową długimi, spokojnymi wybieganiami zimą i uzupełniaj węglowodany na trasie. Pierwsze 10 km biegnij w tempie docelowym albo 2–3 sekundy wolniej.

Ile żeli na maraton? Celuj w 60–80 g węglowodanów na godzinę, żele co 25–30 minut, pierwszy zanim poczujesz, że go potrzebujesz. Żołądek przyzwyczajaj na długich wybieganiach, nie w dniu startu.

Kiedy zacząć przygotowania do kwietniowego maratonu w Gdańsku? Fundament budujesz zimą. W marcu jest już za późno, żeby nadrobić bazę. Można ją tylko wyostrzyć.

Jak wygląda tydzień przed maratonem? Redukujesz objętość, ale nie intensywność: zostawiasz dwie krótkie sesje w tempie maratońskim, żeby noga pamiętała rytm.

Jak ja prowadzę pod maraton

Próg z testu, tempa z VDOT, długie wybiegania progresywne, korekta planu co tydzień w Intervals.icu. Powiem Ci też wprost, czy Twój cel czasowy jest realny, zanim zbudujesz na nim cały sezon. Cała metoda: jak czytam Twój trening, a szczegóły oferty: plan treningowy maraton i trener biegania dla Trójmiasta.

To, czy na 30. kilometrze trafisz w ścianę, zależy od tego, co zrobiłeś (albo czego nie zrobiłeś) zimą i jak zacząłeś pierwszy kilometr.

Krzysztof

Krzysztof Kluge, trener triathlonu i biegania z Elbląga

O autorze

Krzysztof Kluge

Head coach i założyciel Kluge Team. Prowadzi triatlonistów, biegaczy, kolarzy i pływaków, stacjonarnie w Elblągu i zdalnie w całej Polsce. Strefy treningowe wyznacza z testu progu, nie z procentów tętna maksymalnego, a każdą sesję analizuje interwał po interwale w Intervals.icu i koryguje plan co tydzień.

Na Castle Triathlon Malbork w 2018 roku ukończył pełny dystans na trzecim miejscu OPEN, był to jego debiut i jedyny start na tej odległości.

Chcesz pracować ze mną?

Mała grupa zawodników, długofalowe prowadzenie, system z 4 warstw.