FTP z testu 20 minut to średnia moc z 20 minut na maksa pomnożona przez 0,95, nie sama średnia. Przed testem dwa lekkie dni, 20 minut rozgrzewki i 5-minutowy preload, najlepiej rano. Brak rozgrzewki zaniża wynik o ok. 15 W, test po pracy o 10–20 W, a razem z wynikiem spada każda strefa mocy w planie.
.webp&w=3840&q=75&dpl=dpl_GvVEnuVNLv8RcE7XviYoSg5HnXyF)
Najczęściej u kolarzy amatorów widzę taki obraz: test FTP 20 min robiony „po pracy, na trenażerze, krótko, bo nie ma czasu” i wynik, który od lat stoi w miejscu. A potem ramp test na świeżo, z kofeiną i pełną mobilizacją, pokazuje wyraźnie więcej. Który jest prawdziwy?
Zwykle żaden nie był zrobiony porządnie. Różnica nie bierze się z formy, tylko z protokołu: rozgrzewki, świeżości, jedzenia i tego, jak rozkładasz 20 minut. A FTP zaniżone o kilkadziesiąt watów oznacza, że przez całe miesiące każda strefa w planie jest za nisko.
Niżej protokół krok po kroku i 5 typowych błędów.
Czym jest FTP, w 30 sekund
Functional Threshold Power (FTP) to maksymalna moc, którą możesz utrzymać przez 1 godzinę w stanie quasi-stabilnym (laktat ~4 mmol/L, tętno ~LTHR).
Andrew Coggan, fizjolog wysiłku, opisał to razem z Hunterem Allenem w książce "Training and Racing with a Power Meter" (pierwsze wydanie 2006). Dla kolarzy amatorów na całym świecie to książka podstawowa.
Dlaczego nie test 60-minutowy? Bo godzinny test all-out:
- Boli (większość amatorów go nie kończy)
- Wymaga warunków jak w laboratorium (trenażer, brak wiatru, motywacja)
- Trudno go regularnie powtarzać
Allen i Coggan: zrób 20 minut na maksa i pomnóż wynik przez 0,95. To jest FTP. Te 95% przelicza wysiłek 20-minutowy na 60-minutowy (Coggan przyjął 95%, część nowszych badaczy podaje 92–94%).
Alternatywy:
- Ramp test (8/8s lub Zwift): moc rośnie co 1 min, liczy się minuta, w której odpadasz. 75% tej mocy = FTP. Łatwiejszy, ale mniej precyzyjny.
- Model Critical Power (CP): 3 testy (3 min, 5 min, 20 min) i matematyczne przeliczenie na CP60. Najdokładniejszy, ale to 3 ciężkie dni.
- TrainingPeaks mFTP / WKO Pmax: szacunek z najlepszych wysiłków z 6 tygodni. Najlepsza opcja dla tych, którzy nie chcą robić testów.
Protokół 20-min testu Allena (krok po kroku)
Przed testem (24–48 h)
- 2 dni lekkich treningów (strefa 1–2, maks. 90 min dziennie)
- Sen min. 7,5 h obu nocy
- Zero alkoholu przez ostatnie 48 h
- Zero ciężkich treningów przez ostatnie 48 h
- Nawodnienie: 2–3 l wody dziennie (sprawdź mocz, jasnożółty = OK)
Dzień testu: przygotowanie (2 h przed)
- 120 min przed: posiłek węglowodanowy 1–1,5 g/kg (owsianka + banan + jogurt naturalny)
- 60 min przed: 3–5 mg/kg kofeiny (espresso albo żel z kofeiną)
- 15 min przed: woda z solą (250 ml + szczypta soli)
- Wybierz jedno miejsce: trenażer w domu (lepiej, bo masz kontrolowane warunki) albo trasa w terenie (5–7 km równego podjazdu o nachyleniu 3–5%)
Rozgrzewka: 20 min (nie pomijaj)
5 min @ Z1 (50-60% FTP estymowanego, 80-90 RPM)
3 min @ Z2 (65-75%)
2 min @ Z3 (80-85%)
3x 1 min @ Z4 (95-100%), 1 min @ Z1
1 min @ Z5 (110-120%) ← "opener", pobudza układ nerwowo-mięśniowy
4 min @ Z1 recovery
Bez tej rozgrzewki w pierwszych 5 minutach testu masz o 15–20 W mniej. Mitochondria potrzebują 8–10 minut, żeby się „rozkręcić”.
5-minutowy preload (część protokołu Allena)
Po rozgrzewce:
5 min @ ~105% szacowanego FTP (~95% mocy testu)
3 min @ Z1 odpoczynek
Preload wyciąga z Ciebie rezerwę beztlenową (PCr, glikoliza), a zostawia tlenową na główny test. Bez tego Twój 20-minutowy test mierzy mieszankę VO2max i FTP, a nie samo FTP. Z preloadem wynik jest o 5–10 W bardziej wiarygodny.
Test 20 min (główny wysiłek)
0-2 min: 100-103% szacowanego FTP, czas żeby się "ustabilizować"
3-15 min: maksymalna moc, którą utrzymasz równo przez 20 min
16-20 min: docisk (możesz dodać +5W, jeśli czujesz, że ostatnie 4 min wytrzymasz)
Najważniejsze: tętno przez ostatnie 15 minut powinno stać na 92–96% LTHR. Jeśli dryfuje o więcej niż 5 uderzeń, to znak, że za wcześnie przycisnąłeś, i wynik będzie zaniżony.
Kadencja: trzymaj 85–95 RPM. Niżej ograniczają Cię mięśnie, wyżej szybciej kończy się oddech.
Schłodzenie: 10 min
5 min Z1 + 5 min luźnego kręcenia + rozciąganie. Nie pomijaj, bo to zmniejsza ryzyko gwałtownego odbicia tętna i ułatwia regenerację.
Obliczenie wyniku
FTP = średnia moc z 20 min × 0.95
Jeśli różnica między NP (Normalized Power) a średnią przekracza 10 W, weź NP zamiast średniej. NP lepiej oddaje fizjologiczny koszt wysiłku.
5 najczęstszych błędów, które zaniżają lub zawyżają FTP
Błąd 1: Brak rozgrzewki albo za krótka (~15 W zaniżenia)
Większość amatorów kręci 5–10 minut na luzie i od razu startuje z testem. Mitochondria nierozkręcone, układ nerwowo-mięśniowy jeszcze śpi. Pierwsze 5 minut testu idzie na słabszej mocy, a pozostałe 15 tego nie nadrobi.
Co zrobić: 20 minut rozgrzewki z 3 krótkimi przyspieszeniami (3 × 30 s mocno) + 5 minut preloadu. Nic nie boli.
Błąd 2: Test po pracy albo późnym wieczorem (~10–20 W zaniżenia)
Pracujesz 9 h, jesz pizzę, o 19:30 siadasz na trenażer. Kortyzol wysoko, glikogen w wątrobie uszczuplony, głowa zmęczona. Taki test nie pokazuje, ile masz na wypoczęciu.
Co zrobić: test zawsze rano (między 7:00 a 10:00, po normalnym śniadaniu i kofeinie). Albo w weekend po wolnym piątku. Nigdy po pracy.
Błąd 3: Rozkładanie mocy z głowy zamiast z pomiaru mocy (~10 W zaniżenia)
Amator rusza ostro przez pierwsze 5 minut: 320 W na początku, 240 W na końcu, średnio 270 W. Tylko że ta średnia jest wyciśnięta z mięśni, a nie z wydolności tlenowej. NP wychodzi o 15 W wyższe niż średnia i wynik jest niewiarygodny.
Co zrobić: pomiar mocy na rowerze + Garmin albo Wahoo pokazujący średnią z 3 sekund. Trzymaj stałą wartość.
Błąd 4: Test 20 min na trenażerze bez trybu ERG (~5–10 W rozrzutu)
Bez trybu ERG (Wahoo Kickr, Tacx Neo, Saris H3) trenażer nie pomaga Ci trzymać stałej mocy. Zmieniasz kadencję i przełożenia, moc skacze, wynik jest zaszumiony.
Co zrobić: w trybie ERG trenażer trzyma moc za Ciebie. Ustawiasz docelowe waty, kręcisz w dowolnej kadencji 80–100 RPM, a trenażer sam dobiera opór. Przy testach robi ogromną różnicę.
Błąd 5: Testowanie co do dnia według kalendarza
Test 20 minut all-out obciąża organizm podobnie jak start. Robisz go za często, jesteś ciągle zmęczony i FTP wydaje się niskie, choć to nie FTP spadło, tylko zmęczenie rośnie.
Co zrobić:
- Test co jakiś czas, gdy zmienia się forma, nie według kalendarza
- Im mniej godzin na rowerze, tym rzadziej jest sens go powtarzać
- Między testami korzystaj z modelowanego FTP w Intervals.icu / WKO5 (analiza danych mocy z ostatnich 90 dni i automatyczny szacunek bez testu)
Co zrobić z wynikiem: praktyczne strefy
Po teście FTP ustaw strefy w Intervals.icu / TrainingPeaks / Wahoo Bolt:
| Strefa | % FTP | Charakter | Cel |
|---|---|---|---|
| Z1: Active Recovery | <55% | Luźne kręcenie, regeneracja | Po ciężkim dniu, tydzień odpoczynku |
| Z2: Endurance | 56-75% | Długa jazda 2-5 h, da się rozmawiać | Baza tlenowa, mitochondria |
| Z3: Tempo | 76-90% | "Sweet spot" 88-93%, 30-60 min | Podnoszenie progu tlenowego |
| Z4: Threshold | 91-105% | 2-3×15 min, praca na LT2 | Próg mleczanowy |
| Z5: VO2max | 106-120% | 5×4 min, 4 min odpoczynku | Podnoszenie VO2max |
| Z6: Anaerobic | 121-150% | 6×30s @ 130% | Układ nerwowo-mięśniowy, powtarzane ataki |
| Z7: Sprint | >150% | 6×10s @ 200%, pełny odpoczynek | Moc sprintu |
Tydzień w praktyce (amator, 6–8 h):
- 2 sesje Z2 (1,5–3 h każda, to podstawa)
- 1 sesja Z3 sweet spot (3×15 min @ 90% albo 2×20 min @ 88%)
- 1 sesja Z4 albo Z5 (na zmianę, tydzień po tygodniu)
- 1–2 sesje Z1 regeneracyjne
- 1 dzień wolny
Test i analiza: jak to robimy w Kluge Team
Jeśli masz pomiar mocy (Garmin Vector, Wahoo Powrlink, Stages, 4iiii albo pedały Assioma, które polecam najbardziej), poniższą sekwencję przejdziesz sam. Z zawodnikami, których prowadzę jako trener kolarstwa online, robimy dokładnie to samo, tylko interpretację wyniku i kolejny blok biorę na siebie:
Krok 1: Twój pierwszy porządny test FTP
- Wybierz weekend (sobota albo niedziela rano)
- 48 h lekkich treningów przed
- Rozgrzewka 20 min + preload 5 min + test 20 min
- Wyślij plik FIT do Intervals.icu (albo PWX do TrainingPeaks)
Krok 2: Strefy i plan
- Ustaw nowe strefy
- Plan 12-tygodniowy z 5 sesjami w tygodniu (2× Z2, 1× sweet spot, 1× VO2max, 1× sprint)
- Co 4 tygodnie tydzień lżejszy (40% objętości)
Krok 3: Ponowny test po 10 tygodniach
- Zobacz różnicę
- Realna progresja amatora: +5–15 W w 10 tygodni, jeśli masz ≥4 lata bazy
- Pierwsze 2 lata: +20–40 W (na początku rośnie najszybciej)
- Powyżej 5 lat bazy: +2–5 W rocznie (plateau, trzeba bardziej dopracować periodyzację)
Kiedy nie robić 20-minutowego testu
Wtedy lepiej sięgnąć po coś innego:
-
Pierwszy raz jeździsz z pomiarem mocy: zacznij od ramp testu (Zwift, MyWhoosh, Wahoo SYSTM). Psychicznie jest prostszy.
-
Starszy wiek, kontuzje, choroby serca: nie rób 20 minut all-out. Skorzystaj z modelowanego FTP z danych mocy z 6 tygodni.
-
Powyżej 60 lat albo z chorobą serca: przed testem na maksa zrób badania u kardiologa.
-
Poza sezonem (jesień–zima): nie sprawdzaj FTP, kiedy objętość jest mała. Poczekaj do fazy łączącej (connector phase, luty–marzec).
FAQ: test FTP 20 minut
Jak obliczyć FTP z testu 20 minut?
FTP to średnia moc z 20-minutowego wysiłku all-out pomnożona przez 0,95. Sama średnia z testu to jeszcze nie FTP i bez mnożnika wynik będzie zawyżony.
Jak często robić test FTP?
Co jakiś czas, gdy zmienia się forma, a nie według kalendarza. Między testami korzystaj z modelowanego FTP w Intervals.icu.
Kiedy najlepiej zrobić test FTP?
Rano, między 7:00 a 10:00, po normalnym śniadaniu i kofeinie, nigdy po pracy. Test wieczorem po całym dniu potrafi zaniżyć wynik o 10–20 W.
Czy potrzebna jest rozgrzewka przed testem?
Tak, pełne 20 minut z przyspieszeniami. Bez niej pierwsze 5 minut testu jest słabsze i wynik spada o około 15 W.
Test 20 minut czy ramp test?
Ramp test jest łatwiejszy (75% mocy z minuty, w której odpadasz), ale mniej precyzyjny. Test 20-minutowy zrobiony według protokołu daje pewniejszą podstawę do stref.
Czym jest sweet spot?
To zakres 88–93% FTP, najcięższa praca wytrzymałościowa, jaką da się robić w dużej objętości. Klasyczna sesja to 3 × 15 minut przy 90% albo 2 × 20 minut przy 88%.
Co dalej
Jeśli masz pomiar mocy, a dawno nie robiłeś porządnego testu FTP według protokołu Allena, od tego zacznij.
Ułożenie testu i analiza wyniku to godzina pracy. Periodyzacja pod nowe FTP to trochę więcej. Jeśli nie chcesz układać tego sam, to właśnie tę część przejmuję jako trener kolarstwa online. Napisz na kontakt@klugeteam.pl albo przez stronę kontaktu.
Kiedy masz już liczbę, wpisz ją w kalkulator stref treningowych, a dostaniesz siedem stref mocy wyliczonych z Twojego FTP. Co dalej, rozpisałem osobno w tekście jak podnieść FTP: praca przy progu i objętość tlenowa, które muszą iść razem. Pod konkretne cele: plan na 100 km, trenażer zimą i maraton MTB.
Plateau da się przełamać, ale najpierw musisz znać swoją liczbę.
Krzysztof Kluge, trener kolarstwa i triathlonu, Elbląg + online. Prowadzi małą grupę zawodników (Ironman, maraton, kolarstwo szosowe). Intervals.icu ID i554493.
