Przejdź do treści
← Wszystkie eseje
Treningi i plany··Zaktualizowano: ·16 min czytania

FTP test 20 min: protokół Allena, interpretacja, najczęstsze błędy

Dlaczego 95% amatorów źle robi test FTP i co to oznacza dla Twojego planu

Krzysztof Kluge
Krzysztof Kluge
Kluge Team · Trener

Chcesz przełożyć to na swój trening, ze strefami z własnego testu, nie z tabelki? Kontakt →

FTP z testu 20 minut to średnia moc z 20 minut na maksa pomnożona przez 0,95, nie sama średnia. Przed testem dwa lekkie dni, 20 minut rozgrzewki i 5-minutowy preload, najlepiej rano. Brak rozgrzewki zaniża wynik o ok. 15 W, test po pracy o 10–20 W, a razem z wynikiem spada każda strefa mocy w planie.

Krzysztof Kluge na rowerze czasowym w pozycji aero na leśnym podjeździe

Najczęściej u kolarzy amatorów widzę taki obraz: test FTP 20 min robiony „po pracy, na trenażerze, krótko, bo nie ma czasu” i wynik, który od lat stoi w miejscu. A potem ramp test na świeżo, z kofeiną i pełną mobilizacją, pokazuje wyraźnie więcej. Który jest prawdziwy?

Zwykle żaden nie był zrobiony porządnie. Różnica nie bierze się z formy, tylko z protokołu: rozgrzewki, świeżości, jedzenia i tego, jak rozkładasz 20 minut. A FTP zaniżone o kilkadziesiąt watów oznacza, że przez całe miesiące każda strefa w planie jest za nisko.

Niżej protokół krok po kroku i 5 typowych błędów.


Czym jest FTP, w 30 sekund

Functional Threshold Power (FTP) to maksymalna moc, którą możesz utrzymać przez 1 godzinę w stanie quasi-stabilnym (laktat ~4 mmol/L, tętno ~LTHR).

Andrew Coggan, fizjolog wysiłku, opisał to razem z Hunterem Allenem w książce "Training and Racing with a Power Meter" (pierwsze wydanie 2006). Dla kolarzy amatorów na całym świecie to książka podstawowa.

Dlaczego nie test 60-minutowy? Bo godzinny test all-out:

  1. Boli (większość amatorów go nie kończy)
  2. Wymaga warunków jak w laboratorium (trenażer, brak wiatru, motywacja)
  3. Trudno go regularnie powtarzać

Allen i Coggan: zrób 20 minut na maksa i pomnóż wynik przez 0,95. To jest FTP. Te 95% przelicza wysiłek 20-minutowy na 60-minutowy (Coggan przyjął 95%, część nowszych badaczy podaje 92–94%).

Alternatywy:

  • Ramp test (8/8s lub Zwift): moc rośnie co 1 min, liczy się minuta, w której odpadasz. 75% tej mocy = FTP. Łatwiejszy, ale mniej precyzyjny.
  • Model Critical Power (CP): 3 testy (3 min, 5 min, 20 min) i matematyczne przeliczenie na CP60. Najdokładniejszy, ale to 3 ciężkie dni.
  • TrainingPeaks mFTP / WKO Pmax: szacunek z najlepszych wysiłków z 6 tygodni. Najlepsza opcja dla tych, którzy nie chcą robić testów.

Protokół 20-min testu Allena (krok po kroku)

Przed testem (24–48 h)

  • 2 dni lekkich treningów (strefa 1–2, maks. 90 min dziennie)
  • Sen min. 7,5 h obu nocy
  • Zero alkoholu przez ostatnie 48 h
  • Zero ciężkich treningów przez ostatnie 48 h
  • Nawodnienie: 2–3 l wody dziennie (sprawdź mocz, jasnożółty = OK)

Dzień testu: przygotowanie (2 h przed)

  • 120 min przed: posiłek węglowodanowy 1–1,5 g/kg (owsianka + banan + jogurt naturalny)
  • 60 min przed: 3–5 mg/kg kofeiny (espresso albo żel z kofeiną)
  • 15 min przed: woda z solą (250 ml + szczypta soli)
  • Wybierz jedno miejsce: trenażer w domu (lepiej, bo masz kontrolowane warunki) albo trasa w terenie (5–7 km równego podjazdu o nachyleniu 3–5%)

Rozgrzewka: 20 min (nie pomijaj)

5 min @ Z1 (50-60% FTP estymowanego, 80-90 RPM)
3 min @ Z2 (65-75%)
2 min @ Z3 (80-85%)
3x 1 min @ Z4 (95-100%), 1 min @ Z1
1 min @ Z5 (110-120%) ← "opener", pobudza układ nerwowo-mięśniowy
4 min @ Z1 recovery

Bez tej rozgrzewki w pierwszych 5 minutach testu masz o 15–20 W mniej. Mitochondria potrzebują 8–10 minut, żeby się „rozkręcić”.

5-minutowy preload (część protokołu Allena)

Po rozgrzewce:

5 min @ ~105% szacowanego FTP (~95% mocy testu)
3 min @ Z1 odpoczynek

Preload wyciąga z Ciebie rezerwę beztlenową (PCr, glikoliza), a zostawia tlenową na główny test. Bez tego Twój 20-minutowy test mierzy mieszankę VO2max i FTP, a nie samo FTP. Z preloadem wynik jest o 5–10 W bardziej wiarygodny.

Test 20 min (główny wysiłek)

0-2 min: 100-103% szacowanego FTP, czas żeby się "ustabilizować"
3-15 min: maksymalna moc, którą utrzymasz równo przez 20 min
16-20 min: docisk (możesz dodać +5W, jeśli czujesz, że ostatnie 4 min wytrzymasz)

Najważniejsze: tętno przez ostatnie 15 minut powinno stać na 92–96% LTHR. Jeśli dryfuje o więcej niż 5 uderzeń, to znak, że za wcześnie przycisnąłeś, i wynik będzie zaniżony.

Kadencja: trzymaj 85–95 RPM. Niżej ograniczają Cię mięśnie, wyżej szybciej kończy się oddech.

Schłodzenie: 10 min

5 min Z1 + 5 min luźnego kręcenia + rozciąganie. Nie pomijaj, bo to zmniejsza ryzyko gwałtownego odbicia tętna i ułatwia regenerację.

Obliczenie wyniku

FTP = średnia moc z 20 min × 0.95

Jeśli różnica między NP (Normalized Power) a średnią przekracza 10 W, weź NP zamiast średniej. NP lepiej oddaje fizjologiczny koszt wysiłku.


5 najczęstszych błędów, które zaniżają lub zawyżają FTP

Błąd 1: Brak rozgrzewki albo za krótka (~15 W zaniżenia)

Większość amatorów kręci 5–10 minut na luzie i od razu startuje z testem. Mitochondria nierozkręcone, układ nerwowo-mięśniowy jeszcze śpi. Pierwsze 5 minut testu idzie na słabszej mocy, a pozostałe 15 tego nie nadrobi.

Co zrobić: 20 minut rozgrzewki z 3 krótkimi przyspieszeniami (3 × 30 s mocno) + 5 minut preloadu. Nic nie boli.

Błąd 2: Test po pracy albo późnym wieczorem (~10–20 W zaniżenia)

Pracujesz 9 h, jesz pizzę, o 19:30 siadasz na trenażer. Kortyzol wysoko, glikogen w wątrobie uszczuplony, głowa zmęczona. Taki test nie pokazuje, ile masz na wypoczęciu.

Co zrobić: test zawsze rano (między 7:00 a 10:00, po normalnym śniadaniu i kofeinie). Albo w weekend po wolnym piątku. Nigdy po pracy.

Błąd 3: Rozkładanie mocy z głowy zamiast z pomiaru mocy (~10 W zaniżenia)

Amator rusza ostro przez pierwsze 5 minut: 320 W na początku, 240 W na końcu, średnio 270 W. Tylko że ta średnia jest wyciśnięta z mięśni, a nie z wydolności tlenowej. NP wychodzi o 15 W wyższe niż średnia i wynik jest niewiarygodny.

Co zrobić: pomiar mocy na rowerze + Garmin albo Wahoo pokazujący średnią z 3 sekund. Trzymaj stałą wartość.

Błąd 4: Test 20 min na trenażerze bez trybu ERG (~5–10 W rozrzutu)

Bez trybu ERG (Wahoo Kickr, Tacx Neo, Saris H3) trenażer nie pomaga Ci trzymać stałej mocy. Zmieniasz kadencję i przełożenia, moc skacze, wynik jest zaszumiony.

Co zrobić: w trybie ERG trenażer trzyma moc za Ciebie. Ustawiasz docelowe waty, kręcisz w dowolnej kadencji 80–100 RPM, a trenażer sam dobiera opór. Przy testach robi ogromną różnicę.

Błąd 5: Testowanie co do dnia według kalendarza

Test 20 minut all-out obciąża organizm podobnie jak start. Robisz go za często, jesteś ciągle zmęczony i FTP wydaje się niskie, choć to nie FTP spadło, tylko zmęczenie rośnie.

Co zrobić:

  • Test co jakiś czas, gdy zmienia się forma, nie według kalendarza
  • Im mniej godzin na rowerze, tym rzadziej jest sens go powtarzać
  • Między testami korzystaj z modelowanego FTP w Intervals.icu / WKO5 (analiza danych mocy z ostatnich 90 dni i automatyczny szacunek bez testu)

Co zrobić z wynikiem: praktyczne strefy

Po teście FTP ustaw strefy w Intervals.icu / TrainingPeaks / Wahoo Bolt:

Strefa% FTPCharakterCel
Z1: Active Recovery<55%Luźne kręcenie, regeneracjaPo ciężkim dniu, tydzień odpoczynku
Z2: Endurance56-75%Długa jazda 2-5 h, da się rozmawiaćBaza tlenowa, mitochondria
Z3: Tempo76-90%"Sweet spot" 88-93%, 30-60 minPodnoszenie progu tlenowego
Z4: Threshold91-105%2-3×15 min, praca na LT2Próg mleczanowy
Z5: VO2max106-120%5×4 min, 4 min odpoczynkuPodnoszenie VO2max
Z6: Anaerobic121-150%6×30s @ 130%Układ nerwowo-mięśniowy, powtarzane ataki
Z7: Sprint>150%6×10s @ 200%, pełny odpoczynekMoc sprintu

Tydzień w praktyce (amator, 6–8 h):

  • 2 sesje Z2 (1,5–3 h każda, to podstawa)
  • 1 sesja Z3 sweet spot (3×15 min @ 90% albo 2×20 min @ 88%)
  • 1 sesja Z4 albo Z5 (na zmianę, tydzień po tygodniu)
  • 1–2 sesje Z1 regeneracyjne
  • 1 dzień wolny

Test i analiza: jak to robimy w Kluge Team

Jeśli masz pomiar mocy (Garmin Vector, Wahoo Powrlink, Stages, 4iiii albo pedały Assioma, które polecam najbardziej), poniższą sekwencję przejdziesz sam. Z zawodnikami, których prowadzę jako trener kolarstwa online, robimy dokładnie to samo, tylko interpretację wyniku i kolejny blok biorę na siebie:

Krok 1: Twój pierwszy porządny test FTP

  • Wybierz weekend (sobota albo niedziela rano)
  • 48 h lekkich treningów przed
  • Rozgrzewka 20 min + preload 5 min + test 20 min
  • Wyślij plik FIT do Intervals.icu (albo PWX do TrainingPeaks)

Krok 2: Strefy i plan

  • Ustaw nowe strefy
  • Plan 12-tygodniowy z 5 sesjami w tygodniu (2× Z2, 1× sweet spot, 1× VO2max, 1× sprint)
  • Co 4 tygodnie tydzień lżejszy (40% objętości)

Krok 3: Ponowny test po 10 tygodniach

  • Zobacz różnicę
  • Realna progresja amatora: +5–15 W w 10 tygodni, jeśli masz ≥4 lata bazy
  • Pierwsze 2 lata: +20–40 W (na początku rośnie najszybciej)
  • Powyżej 5 lat bazy: +2–5 W rocznie (plateau, trzeba bardziej dopracować periodyzację)

Kiedy nie robić 20-minutowego testu

Wtedy lepiej sięgnąć po coś innego:

  1. Pierwszy raz jeździsz z pomiarem mocy: zacznij od ramp testu (Zwift, MyWhoosh, Wahoo SYSTM). Psychicznie jest prostszy.

  2. Starszy wiek, kontuzje, choroby serca: nie rób 20 minut all-out. Skorzystaj z modelowanego FTP z danych mocy z 6 tygodni.

  3. Powyżej 60 lat albo z chorobą serca: przed testem na maksa zrób badania u kardiologa.

  4. Poza sezonem (jesień–zima): nie sprawdzaj FTP, kiedy objętość jest mała. Poczekaj do fazy łączącej (connector phase, luty–marzec).


FAQ: test FTP 20 minut

Jak obliczyć FTP z testu 20 minut?

FTP to średnia moc z 20-minutowego wysiłku all-out pomnożona przez 0,95. Sama średnia z testu to jeszcze nie FTP i bez mnożnika wynik będzie zawyżony.

Jak często robić test FTP?

Co jakiś czas, gdy zmienia się forma, a nie według kalendarza. Między testami korzystaj z modelowanego FTP w Intervals.icu.

Kiedy najlepiej zrobić test FTP?

Rano, między 7:00 a 10:00, po normalnym śniadaniu i kofeinie, nigdy po pracy. Test wieczorem po całym dniu potrafi zaniżyć wynik o 10–20 W.

Czy potrzebna jest rozgrzewka przed testem?

Tak, pełne 20 minut z przyspieszeniami. Bez niej pierwsze 5 minut testu jest słabsze i wynik spada o około 15 W.

Test 20 minut czy ramp test?

Ramp test jest łatwiejszy (75% mocy z minuty, w której odpadasz), ale mniej precyzyjny. Test 20-minutowy zrobiony według protokołu daje pewniejszą podstawę do stref.

Czym jest sweet spot?

To zakres 88–93% FTP, najcięższa praca wytrzymałościowa, jaką da się robić w dużej objętości. Klasyczna sesja to 3 × 15 minut przy 90% albo 2 × 20 minut przy 88%.

Co dalej

Jeśli masz pomiar mocy, a dawno nie robiłeś porządnego testu FTP według protokołu Allena, od tego zacznij.

Ułożenie testu i analiza wyniku to godzina pracy. Periodyzacja pod nowe FTP to trochę więcej. Jeśli nie chcesz układać tego sam, to właśnie tę część przejmuję jako trener kolarstwa online. Napisz na kontakt@klugeteam.pl albo przez stronę kontaktu.

Kiedy masz już liczbę, wpisz ją w kalkulator stref treningowych, a dostaniesz siedem stref mocy wyliczonych z Twojego FTP. Co dalej, rozpisałem osobno w tekście jak podnieść FTP: praca przy progu i objętość tlenowa, które muszą iść razem. Pod konkretne cele: plan na 100 km, trenażer zimą i maraton MTB.

Plateau da się przełamać, ale najpierw musisz znać swoją liczbę.


Krzysztof Kluge, trener kolarstwa i triathlonu, Elbląg + online. Prowadzi małą grupę zawodników (Ironman, maraton, kolarstwo szosowe). Intervals.icu ID i554493.

Źródła

  1. Friel J. A Quick Guide to Setting Zones, joefrieltraining.com (test 20 min: średnia minus 5% dla tętna i mocy)
Krzysztof Kluge, trener triathlonu i biegania z Elbląga

O autorze

Krzysztof Kluge

Head coach i założyciel Kluge Team. Prowadzi triatlonistów, biegaczy, kolarzy i pływaków, stacjonarnie w Elblągu i zdalnie w całej Polsce. Strefy treningowe wyznacza z testu progu, nie z procentów tętna maksymalnego, a każdą sesję analizuje interwał po interwale w Intervals.icu i koryguje plan co tydzień.

Na Castle Triathlon Malbork w 2018 roku ukończył pełny dystans na trzecim miejscu OPEN, był to jego debiut i jedyny start na tej odległości.

Chcesz pracować ze mną?

Mała grupa zawodników, długofalowe prowadzenie, system z 4 warstw.